Gerestaureerde Lakenhal Leiden, cultureel erfgoed om trots op te zijn


Op de foto van links naar rechts wethouder mevrouw Van Delft, gedeputeerde Rik Janssen en directeur museum De Lakenhal mevrouw Knol

Museum de Lakenhal in Leiden nadert na een jarenlange restauratie en uitbreiding zijn voltooiing. Reden voor gedeputeerde Rik Janssen een werkbezoek af te leggen aan het museum dat bijna klaar lijkt voor zijn heropening.

Op 24 september bracht Rik Janssen samen met de Leidse wethouder Cultuur, Yvonne van Delft, een bezoek aan De Lakenhal in Leiden. Rik Janssen: ” We staan hier op een historische plek. Het is een bijzonder stukje erfgoed: van Leiden als oude Hollandse stad, van Leiden als knooppunt van trekvaartverbindingen en van Leiden als grote handel- en textielstad. Ook dit erfgoed moet doorgegeven worden aan volgende generaties. Wij vinden het bij de provincie belangrijk ons cultureel erfgoed met eenieder te delen en dragen daar met de erfgoedlijnsubsidie van de Trekvaarten graag financieel aan bij. De provincie Zuid-Holland wil samen met partners onze erfgoedlijnen meer op de kaart zetten. Het verhaal van de unieke cultuurhistorische vaarwegen krijgt zo de aandacht die het verdient”.

 Lakenhandel
Het trekvaartennetwerk in Leiden bracht een stijgende handel in lakense stoffen teweeg. Ten tijde van de aanleg van de trekvaarten werd in Leiden een nieuw soort laken gemaakt dat door het nieuwe handelsnetwerk over water een gewild exportproduct was. Vanwege de strategische positie van deze  trekvaarten bij de ontwikkeling van de lakenhandel heeft de provincie Zuid-Holland aan dit project vanuit het Maatregelenpakket erfgoedlijn, onderdeel Trekvaarten, bijna 8 ton bijgedragen aan deze restauratie.

Behoud van vakmanschap
Behoud van erfgoed vraagt ook om behoud van vakmanschap. Daarbij zijn goede timmerlieden en metselaars nodig. Op dit werk zat een leerling restauratie Metselen vanuit het ROP Zuid-West, daarnaast zijn er twee excursies georganiseerd waarin de nieuwe lichting leerlingen in een sloep door de Leidse grachten kennis maakten met de monumenten, inclusief een rondleiding door de Lakenhal. De leermeester heeft daar ook een gastles gegeven over het restaureren van kozijnen en deuren.

Restauratie en inrichting
Het museum De Lakenhal zit in de laatste fase van de restauratie en richt zich daarbij nu op de uitbreiding en inrichting. De nieuwe vleugel aan de Lammermarkt krijgt steeds meer vorm. Het rijksmonument museum De Lakenhal is sinds 1874 het gemeentelijk kunstmuseum van Leiden. Het museum is gevestigd in de voormalige Leidse Lakenhal uit 1640, ontworpen door Arent van ’s-Gravensande. Tot 1800 diende het gebouw ter keuring van het laken. De collectie van het museum bevat stukken die herinneren aan de omvangrijke Leidse textielindustrie.

Trekvaarten
Het verhaal van trekvaarten gaat over de ontwikkeling van de oude Hollandse steden en over en de verbindende routes tussen de oude Hollandse steden, de ‘intercity van de Gouden Eeuw’.

Door de trekvaarten op de kaart te zetten, vertelt de provincie samen met haar partners het verhaal van dit erfgoed. Over de geschiedenis van het uitgebreide trekvaartenstelsel en hoe de trekschuit meerdere eeuwen lang het leven beïnvloed heeft. Daarbij helpt de provincie graag bij het restaureren van monumenten langs de vaarten, het verbeteren van aanlegmogelijkheden voor de scheepvaart en het herstellen van jaagpaden. Op deze wijze kunnen we onze historie delen met en beleefbaar maken voor een zo groot mogelijk publiek.

Van kerk naar multifunctioneel gebouw

De voormalige rooms-katholieke Maria Hemelvaartskerk of Cuyperskerk, genoemd naar de architect Joseph Cuypers, in Sas van Gent wordt gerestaureerd en herbestemd. Het gebouw zal plaats gaan bieden aan een wekelijkse boerenmarkt, flexplekken voor startende ondernemers, een stilteruimte van de parochie en een horecavoorziening. Ook zijn er plannen om er een bankvestiging te openen.

Maria Hemelvaartskerk in Sas van Gent
Opdrachtgever Stichting Cuyperskerk Sas van Gent
Aannemer Leenhouts Oostburg

De driebeukige neogotische kruisbasiliek met fronttoren is in 1891/1892 gebouwd naar een ontwerp van J. Th. J. Cuypers door aannemer C. Mulders uit Raamsdonksveer. De kerk kwam tot stand onder ‘bouwpastoor’ A.G. Blankers en is de opvolger van de ‘kerkschuur’ uit 1739 die op hetzelfde terrein, direct naast de huidige, stond. Het bouwwerk is geheel opgetrokken uit rode machinale baksteen in kruisverband en voorzien van banden in gele steen.

Bouwbedrijf Leenhouts is half april 2018 gestart met de restauratie van de kerk. De werkzaamheden bestaan onder meer uit:

  • in- en uitboeten en restaureren van het metsel- en voegwerk
  • restaureren van dakkapellen en kapconstructie
  • opknappen van metaalconstructie, natuursteen en glas-in-loodvensters
  • met nieuw bladgoud voorzien van de torenhaan

ROP-project
Op het restauratieopleidingsproject werken twee leerlingen, een BOL 2-timmerleerling en een BBL 3-metselleerling. Beiden volgen een mbo-opleiding bij Scalda en lopen stage via het samenwerkingsverband Bouwmensen ZuidWest bij het leerbedrijf Leenhouts. De werkzaamheden zijn heel leerzaam voor deze ROP-leerlingen, omdat er veel verschillende onderdelen moeten worden gerestaureerd en er kennis kan worden opgedaan over hoe oude verbindingen zijn gemaakt.