Broederskapel Saint Louis in Oudenbosch schittert weer

Op 4 juni 2019 is gestart met de grootschalige restauratie en renovatie van de Broederskapel van Saint Louis in Oudenbosch. De 155 jaar oude kapel was niet meer waterdicht en moest worden voorzien van een nieuw dak. Om dit te verwezenlijken is de bitumen dakbedekking verwijderd en vervangen door een nieuwe zinken afdeklaag. Bijzonder aan het werk is dat zinken onderdelen, zoals versieringen en ornamenten, zoveel mogelijk in de oorspronkelijk staat zijn teruggebracht.

Specialist in ambachtelijke dakbedekkingen
De opdracht voor deze speciale klus, waar heel veel vakwerk bij komt kijken, is uitgevoerd door JVK Daken uit Breda. Dit is een bedrijf dat helemaal gespecialiseerd is in ambachtelijke dakbedekkingen (dakdekkers, leidekkers, loodgieters, zink- en koperslagers). JVK Daken, dat beschikt over een grote eigen werkplaats in Ossendrecht, is ook een opleidingsbedrijf voor personen die zich willen bekwamen in dit vakgebied. Graag willen ze leerlingen in de praktijk het vak laten leren. Jurgen van Keulen: ‘Ze krijgen bij ons een gedegen opleiding; wij brengen ze de kneepjes van het vak bij. Daarmee krijgen ze een heel goed toekomstperspectief.’

Bij de restauratie van de Broederskapel werd eerst samen met architectenbureau RDH uit Breda de tekeningen doorgelopen. Kon alles – wat achter het tekenbureau was ontworpen – wel in de praktijk worden uitgevoerd? Was het bij bepaalde onderdelen niet beter om het juist wat anders uit te voeren? De jarenlange ervaring van de vakmannen van JVK Daken kwam hier goed van pas. Waar nodig werden hier en daar detailleringen aangepast.

Vervolgens… aan het werk! In de werkplaats van het bedrijf werden zo veel mogelijk de prefab onderdelen gemaakt, waarna ze ter plaatse verder werden bewerkt en bevestigd. De sierlijsten werden deels handmatig en deels machinaal geprofileerd. Om deze bijzondere klus goed te kunnen uitvoeren werd speciaal voor dit werk een nieuwe laser aangeschaft.
Het resultaat is verbluffend. Veel details van destijds zijn nu zelfs verbeterd. De koepel schittert weer, zelfs op druilerige dagen. Het is letterlijk en figuurlijk een mooie eye-catcher.

Behoefte- en wensenonderzoek onder restauratiebedrijven Limburg

Het belang van voldoende instroom en doorstroming van nieuwe vaklieden in de restauratie- en herbestemmingssector is een belangrijk en terugkerend thema. In algemene zin blijkt dat deze instroom en doorstroom onvoldoende is om aan de behoefte te voldoen. ROP-Zuid heeft daarom bouw- en restauratiebedrijven in Limburg gevraagd hoe zij tegen dit vraagstuk aankijken.

In afstemming met de provincie Limburg heeft ROP-Zuid een behoefte- en wensenonderzoek uitgevoerd onder restauratiebedrijven. Het doel daarvan is om in beeld te brengen wat er binnen deze bedrijven speelt, om vervolgens samen op zoek te gaan naar oplossingen en verbeteringen te bewerkstelligen. Het onderzoek is uitgevoerd in het voorjaar van 2020.

De vragen van het onderzoek richten zich op de behoefte aan nieuwe vaklieden voor de restauratie- en herbestemmingssector. De optie om statushouders op te leiden voor het restauratievak is bijvoorbeeld onderzocht. In de volgende nieuwsbrief zullen de resultaten en analyse van dit behoefte- en wensenonderzoek verder gepresenteerd worden. Mocht je interesse hebben in de uitkomsten van het volledige onderzoek: stuur dan een e-mail naar  s.vantrijffel@monumentenhuisbrabant.nl.

Slot Schaesberg start met fundering voor herbouw poorttoren

Vijftig jaar na het instorten van de eeuwenoude poorttoren van slot Schaesberg is op 23 oktober 2019 gestart met de herbouw ervan. Vanzelfsprekend wordt begonnen met de fundering. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een innovatieve techniek, zodat zoveel mogelijk van de eeuwenoude fundering bewaard kan blijven. De eigenlijke opbouw van de toren vindt vanaf april van 2020 plaats.

Over de fundering zegt Aryan Klein, projectdirecteur Slot Schaesberg: “De oorspronkelijke fundering van de poorttoren bestaat uit 17e eeuws metselwerk en staat op een niet draagkrachtige leem- of kleilaag. Om de nog aanwezige historische funderingsresten zo goed mogelijk te bewaren en te ontlasten, is gekozen voor stalen buispalen waarover een funderingsbalk zal komen. Een bijzondere techniek binnen de monumentenzorg, die door de firma Kandt met de grootste zorgvuldigheid zal worden uitgevoerd”.

Slot Schaesberg: zoals het nu is en hoe het vroeger was.

Ervaringsplek voor erfgoed

Slot Schaesberg is een prachtige plek om te zien en te ervaren hoe restauratie in zijn werk gaat. Er worden onder meer traditioneel gebakken veldbrandstenen toegepast. De eerste tienduizend, speciaal voor dit doel gebakken, stenen zijn eerder al in ontvangst genomen door wethouder Lucassen van de gemeente Landgraaf. Verder wordt er veel natuursteen verwerkt. Daartoe zijn met een groeve nabij Luik in België  afspraken gemaakt over de levering van de benodigde natuursteen.

Het bijzondere is dat bezoekers vanaf het toeristische seizoen 2020 zelf kunnen ervaren hoe er in de 17e eeuw, met stenen van verschillende kwaliteiten uit veldovens en steengroeven, een muur werd opgetrokken.

Daarnaast wordt Slot Schaesberg dé praktijkplaats voor vakmanschapsopleidingen in de restauratiesector voor Zuid- en Midden-Limburg. Het wordt een kenniscentrum voor leren in de praktijk met daaromheen allerlei samenwerkingsverbanden.

ROP-Zuid hecht veel waarde aan het leren in de praktijk en onderhoudt daarom nauwe contacten met Slot Schaesberg. Het is niet alleen een belangrijke leer-werkplaats voor personen die zich willen bekwamen in de restauratiesector, het is tevens een belangrijke plek voor promotie van het vakgebied. In dat kader zal ROP-Zuid hier de komende jaren regionale cursussen en trainingen gaan organiseren.

 

ROP-Zuid aanwezig op de open dagen van Bouwschool Breda

Op 24 en 25 januari 2020 en 12 maart 2020 is ROP-Zuid op Open Dagen van de Bouwschool Breda. ROP staat voor een actieve benadering om jongeren te interesseren voor het restauratievakmanschap en vakmanschapsopleidingen. Laat het ons weten, als u ook activiteiten wilt organiseren voor promotie van de bouw- en restauratiesector. Wij zijn graag van de partij.

ROP-Zuid geeft op een andere manier voorlichting op VMBO

ROP-Zuid bezoekt (V)MBO scholen, of nodigt leerlingen uit om restauratieprojecten te bezoeken. De insteek is om jongeren te informeren over en te interesseren voor het restauratievakgebied. We willen overbrengen dat het volgen van een restauratieopleiding een goed toekomstperspectief biedt en dat de opleiding eigentijds is (innovatieve technieken), alsook dat het mooi en afwisselend werk is.

Op 12 december 2019 gaf ROP-Zuid voorlichting op het VMBO Beroepscollege Parkstad Limburg. Niet minder dan 58 leerlingen hebben hieraan – in twee sessies – deelgenomen. Na eerst een inleidend verhaal over monumenten en het belang ervan, werd vervolgens zelf aan de slag gegaan. Deze keer met als thema: metselverbanden. In groepjes van vijf werd er daarna met miniatuur steentjes gemetseld.

Op 24 en 25 januari 2020 en 12 maart 2020 is ROP-Zuid op Open Dagen van de Bouwschool Breda. ROP staat voor een actieve benadering om jongeren te interesseren voor het restauratievakmanschap en vakmanschapsopleidingen. Laat het ons weten, als u ook activiteiten wilt organiseren voor promotie van de bouw- en restauratiesector. Wij zijn graag van de partij.

 

 

Workshop in Roermond, 28 november 2019

Behangen en schildertechnieken: onbekend maakt onbemind

Op donderdag 28 november jl. vond in het Gilde College in Roermond de workshop “Behangen en schildertechnieken” plaats. Deze workshop werd bezocht door 22 leerlingen en 3 docenten van College Den Hulster in Venlo.

Kennismaken met restauratiewerk

De workshop werd georganiseerd om 3e jaars leerlingen van de afdeling Bouwen Wonen & Interieur kennis te laten maken met een aantal werkzaamheden in de restauratiesector. Deze leerlingen moeten namelijk binnenkort een keuze maken welke richting zij uit willen voor de vervolgopleidingen. Het Gilde College biedt onder andere de opleiding Schilder niveau 2 en Gezel Schilder niveau 3 aan. ROP-Zuid promoot restauratieopleidingen, vandaar dat deze workshop door ons werd georganiseerd. Onbekend maakt tenslotte onbemind… en dat geldt zeker voor de restauratiesector.

Leren in de praktijk

De (restauratie)schilderopleiding bestaat uit twee onderdelen: behang- en schildertechnieken. Na een korte uitleg hierover door een docent van het Gilde College gingen de leerlingen zelf aan het werk. Leren in de praktijk is immers de beste leerschool. Er werd door de leerlingen een plankje behangen, waarbij zij hun eigen fantasie mochten gebruiken. Het resulteerde in hele verrassende creaties.

Vervolgens hebben de leerlingen de andere kant van het plankje met betonlook-verf geschilderd. Hierna werd een omlijsting gemaakt, waarbij zij het ook zelf in verstek hebben moeten zagen.

Natuurlijk is dit allemaal nog niet erg spectaculair, maar om leerlingen te interesseren voor het restauratievakgebied – in dit geval restauratieschilderen – moeten zij zo vroeg mogelijk daarin worden meegenomen. Het is belangrijk dat jonge mensen in de gelegenheid worden gesteld om kennis te maken met diverse aspecten van het restauratiewerk. ROP-Zuid gaat de komende tijd hier nog meer werk van maken!

Soms gaat het ook om het toepassen van oude en nieuwe technieken. Ook daar is tijdens de workshop van 28 november jl. aandacht aan besteed. Een aantal leerlingen mocht een nieuwe spuitmachine (Tempspray), die met een verwarmde slang verf spuit, ter hand nemen. Dat sprak aan! Sandra van Trijffel van ROP-Zuid is graag bereid om ook voor de leerlingen van uw school informatie te verstrekken over restauratieopleidingen en/of een workshop te organiseren. Voor inlichtingen: sandra.van.trijffel@rop-nederland.nl

 

Promotie vakmanschap tijdens beurs Monument 2019

Promotie restauratievakmanschap tijdens vakbeurs ‘MONUMENT 2019’

 Op 14, 15 en 16 mei werd in de Brabantshallen te ’s-Hertogenbosch de vakbeurs ‘Monument 2019’  gehouden, gericht op het beheer en onderhoud van onroerend erfgoed. Er was een nieuwe opzet met een brede scope naar de totale restauratiesector. Er waren diverse aansprekende onderwerpen, die via werkateliers en colleges aan de orde kwamen waaronder:

  • herbestemming van monumenten;
  • duurzame monumentenzorg en energiebesparing;
  • planmatig onderhoud aan monumenten;
  • subsidiemogelijkheden voor de instandhouding van rijksmonumenten;
  • restauratievakmanschap en vakmanschapsopleidingen.

“MONUMENT 2019” werd ondersteund door tal van gerenommeerde organisaties, zoals de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), het Nationaal Restauratie Fonds (NRF), BOEi en de Vakgroep Restauratie. Maar ook ROP-Zuid was met een stand aanwezig.

Daarnaast was door ROP Zuid en ROP Zuid-West in samenwerking met het Nationaal Centrum Erfgoedopleidingen (NCE) een speciaal programma voor jongeren ontwikkeld. Na enkele proeflessen over de instandhouding van monumenten en informatieverstrekking over restauratie-opleidingen werd een bezoek gebracht aan de beurs. Zo’n 80 leerlingen van MBO-scholen hebben hieraan deelgenomen.

In de middag werd een bezoek gebracht aan een aantal restauratieprojecten, zodat de leerlingen zelf met eigen ogen een indruk konden krijgen van het werk in de praktijk. Want om de instroom van nieuwe vaklieden te vergroten, is het belangrijk dat geïnteresseerden met eigen ogen kunnen zien hoe mooi en interessant het restauratiewerk is. De restauratiebedrijven Nico de Bont, Balemans, De Bonth van Hulten en Heijmans Restauratie hadden daarvoor hun welwillende medewerking gegeven.

ROP-Zuid sluit overeenkomst ontwikkelen restauratiecentrum Limburg

Vanuit ROP-Zuid en het Interregproject Revivak worden activiteiten ondernomen om een structurele aanpak te ontwikkelen voor het bevorderen van vakmanschap. Doel is onder meer het vergroten van de instroom van leerlingen en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in de restauratie- en herbestemmingssector.
Voor die structurele aanpak vormen regionale praktijk- en kenniscentra voor restauratie en ambacht een belangrijke basisstructuur. Dit zijn als het ware ankerpunten, met daaromheen allerlei samenwerkingsverbanden. Van daaruit worden initiatieven genomen om regionale cursussen en trainingen te organiseren, vindt kennisontwikkeling plaats omtrent het gebruik van historische materialen en technieken, worden gerichte acties ondernomen om leer-werkplaatsen voor de restauratiesector te realiseren etc.

ROP-Zuid en Revivak hebben onlangs een overeenkomst gesloten met Vos Company over het ontwikkelen van een restauratiecentrum in het kloostercomplex Steyl in Limburg onder de naam “Ambachtsschool Nieuwe Steyl”. Daarbij wordt nauw samengewerkt met Revivak en ROP-Zuid.
In het verlengde van de afspraak gaan ROP-Zuid en Revivak alvast een drietal restauratiecursussen in samenwerking met Vos Company organiseren.
Voor meer informatie: sandra.van.trijffel@rop-nederland.nl