Promotie vakmanschap tijdens beurs Monument 2019

Promotie restauratievakmanschap tijdens vakbeurs ‘MONUMENT 2019’

 Op 14, 15 en 16 mei werd in de Brabantshallen te ’s-Hertogenbosch de vakbeurs ‘Monument 2019’  gehouden, gericht op het beheer en onderhoud van onroerend erfgoed. Er was een nieuwe opzet met een brede scope naar de totale restauratiesector. Er waren diverse aansprekende onderwerpen, die via werkateliers en colleges aan de orde kwamen waaronder:

  • herbestemming van monumenten;
  • duurzame monumentenzorg en energiebesparing;
  • planmatig onderhoud aan monumenten;
  • subsidiemogelijkheden voor de instandhouding van rijksmonumenten;
  • restauratievakmanschap en vakmanschapsopleidingen.

“MONUMENT 2019” werd ondersteund door tal van gerenommeerde organisaties, zoals de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), het Nationaal Restauratie Fonds (NRF), BOEi en de Vakgroep Restauratie. Maar ook ROP-Zuid was met een stand aanwezig.

Daarnaast was door ROP Zuid en ROP Zuid-West in samenwerking met het Nationaal Centrum Erfgoedopleidingen (NCE) een speciaal programma voor jongeren ontwikkeld. Na enkele proeflessen over de instandhouding van monumenten en informatieverstrekking over restauratie-opleidingen werd een bezoek gebracht aan de beurs. Zo’n 80 leerlingen van MBO-scholen hebben hieraan deelgenomen.

In de middag werd een bezoek gebracht aan een aantal restauratieprojecten, zodat de leerlingen zelf met eigen ogen een indruk konden krijgen van het werk in de praktijk. Want om de instroom van nieuwe vaklieden te vergroten, is het belangrijk dat geïnteresseerden met eigen ogen kunnen zien hoe mooi en interessant het restauratiewerk is. De restauratiebedrijven Nico de Bont, Balemans, De Bonth van Hulten en Heijmans Restauratie hadden daarvoor hun welwillende medewerking gegeven.

Laat de molens draaien

Ben jij die vakman of -vrouw die wil verkennen of het restauratievak in de bouw iets voor jou is? Wil jij ook jouw skills gaan gebruiken om bijvoorbeeld mooie oude stadspanden, molens of landhuizen weer in hun oude glorie te herstellen? Restauratie Opleidingsprojecten, afdeling Zuid-West (ROP) is ook in Zuid-Holland op zoek naar mensen die in de praktijk het vak willen leren.

Creatief met kalk

Tot 1 maart 2019 kan bij de provincie Zuid-Holland subsidie aangevraagd worden voor restauratie en herbestemming van rijksmonumenten. Met de subsidieregeling wil de provincie, naast stimulering van blijvende investeringen in en herbestemming van rijksmonumenten, ook werkgelegenheid en vakmanschap in de restauratiemarkt bevorderen. Voor de toekomst zijn veel nieuwe vakmensen nodig die dit prachtige restauratievak beheersen.

Restauratie Opleidingsprojecten, afdeling Zuid-West (ROP) is ook in Zuid-Holland op zoek naar mensen die in de praktijk het vak willen leren.

Leren met je handen: Zuid-Holland zoekt jonge restauratieprofessionals

Per 1 december kan bij de provincie Zuid-Holland weer subsidie aangevraagd worden voor restauratie en herbestemming van rijksmonumenten. Met de subsidieregeling wil de provincie, naast stimulering van blijvende investeringen in en herbestemming van rijksmonumenten, ook werkgelegenheid en vakmanschap in de restauratiemarkt bevorderen. Voor de toekomst zijn veel nieuwe vakmensen nodig die het prachtige restauratievak beheersen.

Leerling restaurateur

Daarom zijn wij op zoek naar jou! Ben jij die vakman of -vrouw die wil verkennen of het restauratievak in de bouw iets voor jou is? Wil jij ook jouw skills gaan gebruiken om bijvoorbeeld mooie oude stadspanden, molens of landhuizen weer in hun oude glorie te herstellen? Restauratie Opleidingsprojecten, afdeling Zuid-West (ROP) is ook in Zuid-Holland op zoek naar mensen die in de praktijk het vak willen leren. Leren met je handen noemen ze dat. Jonge bouwvakkers krijgen de kans om het vak van ervaren collega’s te leren. ROP Nederland organiseert opleidingsplaatsen op projecten in heel de provincie. Neem contact op met ROP: .

Oriëntatie Scalda-studenten op monumenten

Bouwkundestudenten BOL-4 van Scalda in Vlissingen krijgen in de eerste periode van het vierde jaar de opdracht zich te verdiepen in een monumentaal pand. Ze ‘adopteren’ een monument, waarvan ze de bouwgeschiedenis, de aanpassingen door de tijd heen en de functies van het gebouw onderzoeken. De studenten kunnen op die manier ontdekken waar hun belangstelling ligt.

Leerlingen met een certificaat Oriëntatie op restauratie van het Restauratie Opleidings Projecten

De studenten begonnen met een rondleiding op het ROP-project de Cuyperskerk in Sas van Gent door Marcel van Rooijen, uitvoerder bij aannemersbedrijf Leenhouts, en volgden twee gastlessen. De eerste gastles werd gegeven door monumentenarchitect Erik-Jan Brands van Rothuizen Architecten. Hij gaf uitleg over hoe de opname van een te restaureren monument verloopt en de verdere uitwerking daarvan. De tweede gastles over de taak van de Monumentenwacht kregen de studenten van monumentenwachter Wim Jakobsen van de SCEZ. Tot slot werden de studenten door de Oostkerk in Middelburg rondgeleid door gids Jan Oreel. De barokke koepelkerk staat op de lijst van de honderd topmonumenten van Nederland. Na de rondleidingen, gastlessen en onderzoeken naar hun ‘eigen’ monument moesten de studenten hun project voor de klas presenteren.

Gastles monumentenwachter Wim Jakobsen van de SCEZ

Corinda Michielse en Veronique van Lunteren zijn twee van de studentes die een monument hebben geadopteerd.
Corinda heeft de Maria Magdalenakerk in Goes als werkstuk gekozen. Ze kwam tot de ontdekking  dat de kerk gedurende de eeuwen meerdere malen is uitgebreid en op 11 september 1618 voor het grootste deel is afgebrand door het toedoen van de schaliedekker. Die was vergeten het vuur onder de pot met kokend lood onvoldoende af te dekken. Bij de herbouw werd het schip even hoog als het koor gemaakt waardoor het kerkgebouw meer eenheid uitstraalt.

Corinda Michielse en Veronique van Lunteren

Veronique heeft de Abdij in Middelburg, het gebouw De Librije, als werkstuk gekozen. Bij de laatste restauratie van het gebouw, uitgevoerd als ROP-project, heeft zij ook stage gelopen. Zij heeft zich verdiept in de geschiedenis van het gebouw, maar ze heeft nog meer kennis opgedaan tijdens het meewerken aan de restauratie ervan. Zo heeft ze geleerd wanneer een onderdeel juist wel en wanneer juist niet vervangen wordt. Daarbij is ze goed geholpen door de aannemer Leenhouts die de restauratie uitvoerde.

Terugkijkend naar de oriëntatie op restauratie is Corinda voor zichzelf erachter gekomen dat het leuk en leerzaam was, maar dat nieuwbouw haar meer trekt. Veronique daarentegen wil graag in de monumentenrestauratie verder omdat ze het werk erg mooi vindt. Misschien komt dat wel omdat Veronique in de gelegenheid was daadwerkelijk op een restauratieopleidingsproject stage te lopen.

Jonge restauratieprofessionals aan de slag, met hart voor Zuid-Hollands erfgoed

Landgoed De Paauw in Wassenaar was 19 november 2018 even het toneel van de jonge restauratieprofessionals. Tijdens het bezoek van Rik Janssen, gedeputeerde van de provincie Zuid-Holland voor cultureel erfgoed, aan het landgoed werden jonge professionals in het restauratievak in het zonnetje gezet. Hij ging met hen in gesprek over de restauratie van De Paauw en overhandigde hen een cadeau: een boek over het restaureren van monumenten. De 7 jonge vaklieden doen bij De Paauw praktijkervaring op met het restauratieambacht.

Verder lezen:
De Paauw als Restauratie Opleidings Project

 

Gerestaureerde Lakenhal Leiden, cultureel erfgoed om trots op te zijn


Op de foto van links naar rechts wethouder mevrouw Van Delft, gedeputeerde Rik Janssen en directeur museum De Lakenhal mevrouw Knol

Museum de Lakenhal in Leiden nadert na een jarenlange restauratie en uitbreiding zijn voltooiing. Reden voor gedeputeerde Rik Janssen een werkbezoek af te leggen aan het museum dat bijna klaar lijkt voor zijn heropening.

Op 24 september bracht Rik Janssen samen met de Leidse wethouder Cultuur, Yvonne van Delft, een bezoek aan De Lakenhal in Leiden. Rik Janssen: ” We staan hier op een historische plek. Het is een bijzonder stukje erfgoed: van Leiden als oude Hollandse stad, van Leiden als knooppunt van trekvaartverbindingen en van Leiden als grote handel- en textielstad. Ook dit erfgoed moet doorgegeven worden aan volgende generaties. Wij vinden het bij de provincie belangrijk ons cultureel erfgoed met eenieder te delen en dragen daar met de erfgoedlijnsubsidie van de Trekvaarten graag financieel aan bij. De provincie Zuid-Holland wil samen met partners onze erfgoedlijnen meer op de kaart zetten. Het verhaal van de unieke cultuurhistorische vaarwegen krijgt zo de aandacht die het verdient”.

 Lakenhandel
Het trekvaartennetwerk in Leiden bracht een stijgende handel in lakense stoffen teweeg. Ten tijde van de aanleg van de trekvaarten werd in Leiden een nieuw soort laken gemaakt dat door het nieuwe handelsnetwerk over water een gewild exportproduct was. Vanwege de strategische positie van deze  trekvaarten bij de ontwikkeling van de lakenhandel heeft de provincie Zuid-Holland aan dit project vanuit het Maatregelenpakket erfgoedlijn, onderdeel Trekvaarten, bijna 8 ton bijgedragen aan deze restauratie.

Behoud van vakmanschap
Behoud van erfgoed vraagt ook om behoud van vakmanschap. Daarbij zijn goede timmerlieden en metselaars nodig. Op dit werk zat een leerling restauratie Metselen vanuit het ROP Zuid-West, daarnaast zijn er twee excursies georganiseerd waarin de nieuwe lichting leerlingen in een sloep door de Leidse grachten kennis maakten met de monumenten, inclusief een rondleiding door de Lakenhal. De leermeester heeft daar ook een gastles gegeven over het restaureren van kozijnen en deuren.

Restauratie en inrichting
Het museum De Lakenhal zit in de laatste fase van de restauratie en richt zich daarbij nu op de uitbreiding en inrichting. De nieuwe vleugel aan de Lammermarkt krijgt steeds meer vorm. Het rijksmonument museum De Lakenhal is sinds 1874 het gemeentelijk kunstmuseum van Leiden. Het museum is gevestigd in de voormalige Leidse Lakenhal uit 1640, ontworpen door Arent van ’s-Gravensande. Tot 1800 diende het gebouw ter keuring van het laken. De collectie van het museum bevat stukken die herinneren aan de omvangrijke Leidse textielindustrie.

Trekvaarten
Het verhaal van trekvaarten gaat over de ontwikkeling van de oude Hollandse steden en over en de verbindende routes tussen de oude Hollandse steden, de ‘intercity van de Gouden Eeuw’.

Door de trekvaarten op de kaart te zetten, vertelt de provincie samen met haar partners het verhaal van dit erfgoed. Over de geschiedenis van het uitgebreide trekvaartenstelsel en hoe de trekschuit meerdere eeuwen lang het leven beïnvloed heeft. Daarbij helpt de provincie graag bij het restaureren van monumenten langs de vaarten, het verbeteren van aanlegmogelijkheden voor de scheepvaart en het herstellen van jaagpaden. Op deze wijze kunnen we onze historie delen met en beleefbaar maken voor een zo groot mogelijk publiek.

Van kerk naar multifunctioneel gebouw

De voormalige rooms-katholieke Maria Hemelvaartskerk of Cuyperskerk, genoemd naar de architect Joseph Cuypers, in Sas van Gent wordt gerestaureerd en herbestemd. Het gebouw zal plaats gaan bieden aan een wekelijkse boerenmarkt, flexplekken voor startende ondernemers, een stilteruimte van de parochie en een horecavoorziening. Ook zijn er plannen om er een bankvestiging te openen.

Maria Hemelvaartskerk in Sas van Gent
Opdrachtgever Stichting Cuyperskerk Sas van Gent
Aannemer Leenhouts Oostburg

De driebeukige neogotische kruisbasiliek met fronttoren is in 1891/1892 gebouwd naar een ontwerp van J. Th. J. Cuypers door aannemer C. Mulders uit Raamsdonksveer. De kerk kwam tot stand onder ‘bouwpastoor’ A.G. Blankers en is de opvolger van de ‘kerkschuur’ uit 1739 die op hetzelfde terrein, direct naast de huidige, stond. Het bouwwerk is geheel opgetrokken uit rode machinale baksteen in kruisverband en voorzien van banden in gele steen.

Bouwbedrijf Leenhouts is half april 2018 gestart met de restauratie van de kerk. De werkzaamheden bestaan onder meer uit:

  • in- en uitboeten en restaureren van het metsel- en voegwerk
  • restaureren van dakkapellen en kapconstructie
  • opknappen van metaalconstructie, natuursteen en glas-in-loodvensters
  • met nieuw bladgoud voorzien van de torenhaan

ROP-project
Op het restauratieopleidingsproject werken twee leerlingen, een BOL 2-timmerleerling en een BBL 3-metselleerling. Beiden volgen een mbo-opleiding bij Scalda en lopen stage via het samenwerkingsverband Bouwmensen ZuidWest bij het leerbedrijf Leenhouts. De werkzaamheden zijn heel leerzaam voor deze ROP-leerlingen, omdat er veel verschillende onderdelen moeten worden gerestaureerd en er kennis kan worden opgedaan over hoe oude verbindingen zijn gemaakt.

Met 6 knopen p/uur naar je werk

Leerling Thomas volgt zijn praktijkopleiding timmeren op Restauratie Opleidingsproject Buurtermolen in Rijpwetering. Dit bijzondere werk wordt uitgevoerd door Verbij uit Hoog Made in opdracht van de Rijnlandse Molenstichting. Thomas werkt samen met zijn leermeester Willem en leert zo het vak restaureren en molenmaker.

Thomas en zijn leermeester stappen elke dag vanaf de dijk in Rijpwetering in een bootje en varen dan in een kwartier naar hun werk. Plannen en vooruitdenken is iets wat Thomas ook leert want even iets tussendoor gaan halen is niet handig. De grondige restauratie is nodig omdat door het inklinken van de Buurterpolder de vijzel boven het waterpeil draaide. Hierdoor kon hij niet meer droogmalen. Na het rechtzetten van de molen is de veldmuur aangewerkt en is Thomas begonnen met het vernieuwen van de tonmolen voor de nieuwe (langere) vijzel. Ook worden slechte balken in de het bovenhuis vernieuwd en de luiken in het bovenhuis.

Thomas heeft het helemaal naar zijn zin in de restauratie en wil na de timmeropleiding niveau 3 bij ROC Rijnland door met de opleiding Specialist Restauratie Timmeren van het NCE.