Toppunt van de neogotiek R.K. kerk Krijtberg te Amsterdam

Witte Bouw uit Amsterdam is bezig met een prachtige nieuwe grote restauratieklus midden in het centrum van Amsterdam.

Het enthousiasme spat ervan af bij de vakmensen van Witte Bouw uit Amsterdam. Rooms Katholieke kerk Krijtberg in Amsterdam is het toppunt van de neogotiek en ontworpen door architect Alfred Tepe en atelier Cuypers en Stoltzenberg leverde belangrijke bijdragen aan het interieur van de kerk.

 

Architect Alfred Tepe en Pierre Cuypers hebben ieder meer dan 70 kerken gebouwd in hun carrière.

Onder neogotiek wordt een 19e-eeuwse stroming in de bouwkunst verstaan die zich geheel heeft laten inspireren door de middeleeuwse gotiek. Zij ontstond in Engeland als ‘Gothic Revival’. Na de val van Napoleon kreeg de neogotiek ook navolging op het Europese vasteland. In Nederland was er aanvankelijk weinig belangstelling omdat de katholieken geen nieuwe kerken mochten bouwen. Toen in 1853 de bisschoppelijke hiërarchie werd hersteld, ontstond een euforie die leidde tot het bouwen van vele kerken en werd de neogotiek de katholieke stijl bij uitstek. Pierre Cuypers is de bekendste architect van de neogotiek.

De werkzaamheden van deze restauratie zijn onder anderen:

Scheurwerk herstel metselwerk binnen- en buitenzijde;

Scheurwerk herstel stucwerk binnenzijde;

Herstellen gedeelte betonnen vloerconstructie;

Herstellen van aangetast houtwerk;

Divers timmerwerk aan kozijnen;

Herstellen leien dakafwerking;

Reinigen van diverse monumentale houten handsnijwerken in de kerk;

Herstellen spitsbekroning op de torens;

Divers schilderwerk;

Leerlingen betrokken bij de restauratie van Sint Urbanus kerk in Amstelveen

 

Leerlingproject in Amstelveen

De kerk Sint Urbanus in Amstelveen is in 2018 getroffen door een brand, de komende jaren wordt de kerk weer opgebouwd en heeft een status als Restauratie Opleidingsproject.

De Sint-Urbanus werd ontworpen door de architect Pierre Cuypers. In 1875 werd met de bouw begonnen en in 1888 werd de kerk ingewijd. Het is een driebeukige neogotische hallenkerk met transept. De kerk heeft een ruim 65 meter hoge zeskantige toren. En is bekroond met een hoge, opgewerkte spits. Cuypers koos voor dit ontwerp om de hoofdingang op de weg te kunnen laten aansluiten. De kerk zelf staat namelijk in een schuine hoek op de Noorddammerlaan, omdat het hoofdaltaar en daarmee de as van de kerk, zoals destijds gebruikelijk, op het oosten was georiënteerd. (Bron: Wikipedia)

Vakmanschap

Vakmanschap op het gebied van het metselen van gewelven is binnen het restauratie bedrijf Nico de Bont bedrijf aanwezig. Zij hebben een aantal kundige ambachtelijke metselaars die vaker nieuwe gewelven gemaakt hebben.

Daarnaast biedt de schade die tijdens de brand ontstaan is, voor iedere bouwfase een nieuwe uitdaging, waarbij telkens een nieuw plan van aanpak gemaakt moet worden.

Kennisoverdracht

Tegenwoordig worden er niet veel nieuwe gewelven meer gemaakt. De trieste gebeurtenis van de brand biedt ons wel een mooie bouwkundige uitdaging: Denkwerk om de instabiele gewelven weer stabiel te krijgen, toepassing van nieuwe bouwtechnieken als 3d-scannen. Omdat een deel van de gewelven niet meer aanwezig is, biedt dit project een uitermate goede mogelijkheid om deze vakkennis op een nieuwe generatie metselaars over te brengen.

Restauratie opleidingsproject

Bedrijf Nico de Bont maakt van dit werk dan ook een leerproject. Naast metselwerk, zullen zij ook leerlingen gaan inzetten bij het specialistische timmerwerk aan de nieuwe vieringtoren. Op deze manier kunnen wij een bijdrage leveren aan het behoud van het vakmanschap voor de toekomst.

Opzet is om de wijze waarop de gewelven opnieuw worden opgemetseld vast te leggen zodat de noodzakelijke kennis voor de toekomst is vastgelegd en beschikbaar wordt gesteld voor iedereen.

 

Project Derksen en Slingerling Alkmaar

Bouwbedrijf Derksen & Singerling (Innovatie en duurzaam bouwen in de restauratie)

Het pand Mient 27 in Alkmaar is cultuurhistorisch van nationaal belang. Het geniet de beschermde status als rijksmonument. Het perceel, gelegen op de kop van de Langestraat aan de Gewelfde Stenenbrug, kent een vroege ontwikkeling dat teruggaat tot de late 15e eeuw. Uit dendrochronologisch onderzoek (jaarringen van het eikenhouten ‘skelet’) is komen vast te staan dat de bomen voor dit hout rond 1520 zijn gekapt. Het was dan ook van belang om bij de herinrichting rekening te houden met de aanwezige cultuurhistorische waarden.

               

Het pand is oud, maar Derksen & Singerling werkt in dit project met de modernste bouwmethoden. Zo is het pand in BIM (3D digitaal) getekend. Daarnaast realiseert het bedrijf de restauratie zo veel mogelijk volgens de principes van de ‘circulaire economie’. Het bedrijf verwerken dus zo veel mogelijk hergebruikte materialen. Het pand wordt daarnaast zo duurzaam als mogelijk. Het pand bijvoorbeeld is zo optimaal mogelijk thermisch geïsoleerd (met vlas) gaan de gebruikers zelf stroom opwekken, en zal het pand worden verwarmd met warmte uit de buitenlucht.

Zwevende traptreden in aanbouw

Derksen & Singerling stelde een belangrijke eis: alle technische installaties onzichtbaar wegwerken. Daarom zijn decentrale wtw’s (warmte terugwin installatie) in de achtergevels aangebracht, waarvoor geen kanalen nodig waren. Gezien de leeftijd van het gebouw is het niet vreemd dat de wanden en vloeren behoorlijk scheef zijn. Die omstandigheden, in combinatie met de kleine ruimtes, maakte het werk uitdagend maar bovenal eervol aangezien alles netjes en naadloos is geïnstalleerd.

Het bedrijf heeft ook tijdens de restauratiewerkzaamheden diverse werkbezoeken georganiseerd, er waren enorm veel relaties geïnteresseerd in het project.

De 2 appartementen zijn in januari 2020 in gebruik genomen.

De winkel heeft een energielabel A en de (gasloze) appartementen een label A++.

Om het zicht vanuit de drukke Langestraat in de winkel zo breed en transparant mogelijk te maken, is een glazen trappenhuis met zwevende traptreden ontworpen.

Prachtig resultaat voor een rijksmonument uit 1540!

 

 

Basis restauratie: Het maken van een houten constructie met korbeel

Maart is de maand van de restauratie voor ROP Midden West, op 2 maart zijn leerlingen gestart met het keuzedeel basis restauratie timmeren.
Doelgroep zijn leerling timmerlieden die de opleiding niveau 3 timmeren volgen waarbij het niet verplicht is dat de kandidaat bij een restauratiebedrijf werkt. Het keuzedeel is bedoeld als verdieping/verbreding van de opleiding niveau 3 timmeren.

De volgende onderwerpen worden behandeld tijdens de twee workshop dagen, onderdeel van een kap- of gebintconstructie herstellen, kozijn of een kozijndeel vervangen met ramen, deuren en luiken.

Op de eerste workshop dag leren de leerlingen hoe een houten constructie met korbeel uit te slaan (schaal 1:1) en te maken.

Het volledige programma ziet er als volgt uit:
• Twee dagen masterclass basisrestauratie timmeren (theorie/praktijk)
• Reguliere lessen via het ROC en een extra gastcollege
• Praktijkervaring opbouwen bij een restauratiebedrijf (indien van toepassing)
• Excursie naar een restauratieproject

De instructeur van de tweedaagse workshop is Bouke Koopman van Bouwbedrijf Koningsstijl. Bouke is een ervaren restauratie aannemer/timmerman en een uitstekende docent die de fijne kneepjes van het vak aan de leerlingen uitlegt maar ook direct laat zien in de praktijk.

Opzet van de workshops is om leerlingen kennis te laten maken met de restauratie en hen te informeren over de Restauratie specialist timmeren/metselen niveau 4 van het Nationaal Centrum Erfgoed.

Wordt vervolgd!

 

 

 

 

restauratie vensters Grote Sint Laurenskerk Alkmaar

Op dit project zijn diverse leerlingen aan het werk geweest bij verschillende bedrijven:

Pronk Restauratie (bouwbedrijf)
Glasatelier Lichtraamwerk (glazenier)
Koedooder (steigerwerk)
Meesters In (natuurbewerker)

Tijdens de restauratie is een bijzondere techniek toegepast, de voegen tussen de vernieuwde natuurstenen raamstijltjes (montants) zijn opnieuw met lood aangegoten. De voegen tussen de natuurstenen onderdelen in dergelijke ramen zijn meestal van mortel. Zie voor meer informatie: https://lnkd.in/dMva5MS

Docentendag in het teken van restauratie

ROP Midden West heeft in samenwerking met Bouwmensen KZW de jaarlijkse docentendag georganiseerd die geheel in het teken stond van restauratie.

In dat kader werden twee projecten bezocht de “Kathedrale Basiliek Sint Bavo in Haarlem” en de Domtoren in Utrecht.

Aan de docentendag werd deelgenomen door VMBO scholen Kennemer College, Technisch College, Trias, Triade, Compaen en ROC’s Regio Zaanstreek-Waterland, Nova College en Horizon College in de omgeving van Beverwijk en Zaandam.

De kathedrale basiliek Sint Bavo is de kathedraal van het bisdom Haarlem-Amsterdam waarvan de restauratie is gestart in 2004. Na een stapsgewijze restauratie werd deze in 2017 voltooid. De kathedraal wordt gerekend tot de top vijf van kerken die in de periode 1850-1950 in Europa zijn gebouwd. Hiertoe behoren verder de Sagrada Familia in Barcelona, de Sacré-Coeur in Parijs, de Westminster Cathedral in Londen en de Basiliek van Koekelberg in Brussel.

Onder leiding van een gids zijn is de toren beklommen, uniek omdat je vandaar via een loopbrug kunt oversteken. Op 60 meter hoogte heb je een mooi uitzicht over de regio Haarlem en omstreken.

Bij de Domtoren Utrecht zijn de docenten met een gids in de toren geweest die momenteel in de steigers wordt gezet voor een restauratie van 5 jaar. Dit project wordt uitgevoerd door Aannemersbedrijf Nico de Bont. Tijdens de lunch heeft het bedrijf een prachtige presentatie gehouden over vakmanschap/ambacht en digitalisering. Daarnaast heeft men uitleg gegeven over wat men verstaat onder vakmanschap in de restauratie en hoe men actief bezig is met het werven van leerlingen.

Keuzedeel Basisrestauratie timmeren


Hierbij een impressie van een workshop Basisrestauratie timmeren in samenwerking met ROP Noord-Holland, NCE, Horizon College en ESPEQ opleidingsbedrijven. Jonge vaklieden niveau 2 + 3 timmeren die binnen de opleiding timmeren gekozen hebben voor het keuzedeel Basis restauratie timmeren. Diverse jongeren starten in september 2019 de opleiding Specialist Restauratie Timmeren dat georganiseerd wordt door Nationaal Centrum Erfgoedopleidingen (NCE).

Rosenstock Huessy Huis

1437 -2015
Op 6 maart 1437 besloot Lysbeth Jan Bette Heinricxzoon, een Haarlemse weduwe, haar huis aan de huidige Antoniestraat te bestemmen tot gasthuis voor arme lieden. Sindsdien heeft het uit deze schenking gegroeide gebouwencomplex onderdak geboden aan een reeks van activiteiten, gericht op zorg voor zorgbehoeftigen van allerlei aard.
In 2015 wordt het  Rozenstock-Huessy Huis overgedragen aan Stadsherstel Amsterdam, de grootste restaurerende instelling van Nederland. Daarmee werd een zekere toekomst gecreëerd voor de instandhouding van dit historische complex. De stichting zet zich verder in voor het ondersteunen van de maatschappelijke doelstellingen binnen het RHH.

2018
Om het Rosenstock-Huessy Huis te behouden voor de toekomst  wordt het object momenteel gerestaureerd. Een deel van de restauratie wordt gedaan door Akerbouw uit Uitgeest. Akerbouw heeft een aparte afdeling met goed opgeleide restauratiemedewerkers met jarenlange ervaring.

ROP
Leerling Joey werkt mee aan de restauratie. Joey is een zij-instromer die modulair de niveau 3 opleiding volgt. Joey heeft de niveau 4 opleiding Bouwkunde afgerond en na een tijd op kantoor te hebben gewerkt, merkte hij dat hij niet zijn hele leven aan een bureau gekluisterd wilde zitten. Hij wil graag een restauratie vakman worden. Momenteel werkt hij aan het herstellen van het dak. Waar ook de dakkapellen in  oude staat worden hersteld. Ook de gevel moet hersteld worden. De bestaande kozijnen moeten hersteld worden in het werk. Joey kijkt ernaar uit om dat te gaan doen.

Joey heeft voor de restauratie gekozen omdat het hem voldoening geeft historische gebouwen in ere te herstellen en voor de toekomst te behouden. Met name de creativiteit, zelfstandigheid en oplossingsgerichtheid die het restauratiewerk vraagt, spreekt hem erg aan. Het werk is uitdagend en geen dag is hetzelfde.

Uitvoerder Clemens heeft Joey in het dagelijkse werk onder zijn hoede. Clemens vind het leuk om leerlingen de kneepjes van het vak bij te brengen. Daarnaast geeft hij aan dat je in de restauratie steeds weer voor verassingen komt te staan die om een unieke oplossing vragen. Dit maakt dat hij het restauratiewerk zo leuk vindt, naast de voldoening die het geeft om oude panden in ere te herstellen.