Project Derksen en Slingerling Alkmaar

Bouwbedrijf Derksen & Singerling (Innovatie en duurzaam bouwen in de restauratie)

Het pand Mient 27 in Alkmaar is cultuurhistorisch van nationaal belang. Het geniet de beschermde status als rijksmonument. Het perceel, gelegen op de kop van de Langestraat aan de Gewelfde Stenenbrug, kent een vroege ontwikkeling dat teruggaat tot de late 15e eeuw. Uit dendrochronologisch onderzoek (jaarringen van het eikenhouten ‘skelet’) is komen vast te staan dat de bomen voor dit hout rond 1520 zijn gekapt. Het was dan ook van belang om bij de herinrichting rekening te houden met de aanwezige cultuurhistorische waarden.

               

Het pand is oud, maar Derksen & Singerling werkt in dit project met de modernste bouwmethoden. Zo is het pand in BIM (3D digitaal) getekend. Daarnaast realiseert het bedrijf de restauratie zo veel mogelijk volgens de principes van de ‘circulaire economie’. Het bedrijf verwerken dus zo veel mogelijk hergebruikte materialen. Het pand wordt daarnaast zo duurzaam als mogelijk. Het pand bijvoorbeeld is zo optimaal mogelijk thermisch geïsoleerd (met vlas) gaan de gebruikers zelf stroom opwekken, en zal het pand worden verwarmd met warmte uit de buitenlucht.

Zwevende traptreden in aanbouw

Derksen & Singerling stelde een belangrijke eis: alle technische installaties onzichtbaar wegwerken. Daarom zijn decentrale wtw’s (warmte terugwin installatie) in de achtergevels aangebracht, waarvoor geen kanalen nodig waren. Gezien de leeftijd van het gebouw is het niet vreemd dat de wanden en vloeren behoorlijk scheef zijn. Die omstandigheden, in combinatie met de kleine ruimtes, maakte het werk uitdagend maar bovenal eervol aangezien alles netjes en naadloos is geïnstalleerd.

Het bedrijf heeft ook tijdens de restauratiewerkzaamheden diverse werkbezoeken georganiseerd, er waren enorm veel relaties geïnteresseerd in het project.

De 2 appartementen zijn in januari 2020 in gebruik genomen.

De winkel heeft een energielabel A en de (gasloze) appartementen een label A++.

Om het zicht vanuit de drukke Langestraat in de winkel zo breed en transparant mogelijk te maken, is een glazen trappenhuis met zwevende traptreden ontworpen.

Prachtig resultaat voor een rijksmonument uit 1540!

 

 

Basis restauratie: Het maken van een houten constructie met korbeel

Maart is de maand van de restauratie voor ROP Midden West, op 2 maart zijn leerlingen gestart met het keuzedeel basis restauratie timmeren.
Doelgroep zijn leerling timmerlieden die de opleiding niveau 3 timmeren volgen waarbij het niet verplicht is dat de kandidaat bij een restauratiebedrijf werkt. Het keuzedeel is bedoeld als verdieping/verbreding van de opleiding niveau 3 timmeren.

De volgende onderwerpen worden behandeld tijdens de twee workshop dagen, onderdeel van een kap- of gebintconstructie herstellen, kozijn of een kozijndeel vervangen met ramen, deuren en luiken.

Op de eerste workshop dag leren de leerlingen hoe een houten constructie met korbeel uit te slaan (schaal 1:1) en te maken.

Het volledige programma ziet er als volgt uit:
• Twee dagen masterclass basisrestauratie timmeren (theorie/praktijk)
• Reguliere lessen via het ROC en een extra gastcollege
• Praktijkervaring opbouwen bij een restauratiebedrijf (indien van toepassing)
• Excursie naar een restauratieproject

De instructeur van de tweedaagse workshop is Bouke Koopman van Bouwbedrijf Koningsstijl. Bouke is een ervaren restauratie aannemer/timmerman en een uitstekende docent die de fijne kneepjes van het vak aan de leerlingen uitlegt maar ook direct laat zien in de praktijk.

Opzet van de workshops is om leerlingen kennis te laten maken met de restauratie en hen te informeren over de Restauratie specialist timmeren/metselen niveau 4 van het Nationaal Centrum Erfgoed.

Wordt vervolgd!

 

 

 

 

Certificaat oriëntatie op restauratie

In het laatste kwartaal van 2019 hebben 17 BOL 4 leerlingen van Scalda Vlissingen, een module oriëntatie restauratie gedaan. De leerlingen adopteren dan een monument in hun omgeving. Ze gaan dan aan de slag met het monument waarbij ze onder andere onderzoeken hoe oud het monument is, in wat voor stijl het gebouwd is, welke functies het heeft gehad, hoe bijvoorbeeld de constructie is en wanneer er restauraties hebben plaatsgevonden. Ze doen dat onder andere in de archieven bij gemeentes of als een restauratie niet al te lang geleden is bij een aannemer of architect.  Daar maken ze een verslag van wat ze mondeling toelichten.

Eind vorig jaar was hun mondelinge toelichting, waarbij ze allemaal zijn geslaagd voor hun opdracht. Ze krijgen hiervoor een certificaat (oriëntatie op restauratie) van het ROP (restauratie Opleidings Projecten)

Masterclass houtwormconservering & balkkop restauratie

De eerstejaars niveau 3 leerlingen van Bouwmensenzuidwest/Scalda hebben een masterclass gevolgd van Traas buildingcare over houtwormconservering & balkkop restauratie.

De masterclass was in 2 delen verdeeld. In de ochtend een theorie gedeelte en in de middag een excursie naar 2 molens waar balkkop restauratie heeft plaatsgevonden.

De ochtend begon met een presentatie en uitleg door Peter Traas van Traas Building care over verschillende soorten houtaantasters (ongedierte en zwammen) wat aan/in hout voor kan komen. Hij legde uit dat houtworm meestal in het spinthout zit. Dat is het zachtere en voedzaamste gedeelte van een boom. Daarna ging hij in op de verschillende soorten houtwormen. Aan de hand van foto’s liet hij de soorten houtaantasters zien en hoe je kan zien welke houtaanstaster er in het hout zit/gezeten heeft. Je kan het zien aan de verschillen soorten gangen die ze maken en de vorm van de ontlasting (ronde of ovalen vormen bv). Nadat alle soorten ongedierte langsgekomen waren ging de uitleg over rotte balkkoppen wat veel voorkomt bij molens. Dit komt omdat veel molens steense muren hebben. Het regenwater trekt vaak in de muren en komt zo terecht in de balkkoppen. Door het vocht bestaat de kans dat de balkkoppen aangetast worden. Als er aangetaste balkkoppen zijn moeten ze verstevigd worden. Dit kan tegenwoordig met epoxyhars. Eerst wordt het aangetaste hout weggehaald, daarna worden er staven in het goede hout geboord die het hars aan het hout verbindt en daarna wordt er een bekisting gemaakt waar de epoxyhars in wordt gegoten. Daarna is de balk weer voldoende verstevigd.

Na het theoretische gedeelte kregen de leerlingen een lunch aangeboden in de kantine van Bouwmensenzuidwest. De broodjes frikandel en kroket gingen als zoete broodjes over de toonbank.

‘S Middags gingen de leerlingen 2 molens bezoeken om het werk in de praktijk te zien. De groep werd in 2en opgesplitst. De eerste groep ging eerst naar de molen de Korenbloem in Kortgene. Daar konden de leerlingen zien hoe balkkop restauratie uitgevoerd was. Tevens kregen ze uitleg van de molenaar hoe een molen werkt. De 2de groep ging eerst naar de molen De Korenhalm in ‘s Gravenpolder. Daar kregen de leerlingen te zien hoe het in zijn werk gaat om de balkkoppen te restaureren. Er werd voorgedaan hoe de staven in de balkkoppen geboord worden. In deze molen waren ook al een aantal balkkoppen gerestaureerd. Hier kon men het resultaat goed zien want in de molen in Kortgene was de epoxyhars weg getimmerd met fineer.

Na de uitleg ‘s morgens en het praktijk gedeelte ‘s middags, gingen de leerlingen met meer kennis over houtwormconservering en balkkop restauratie naar huis. Deze kennis kunnen ze gebruiken bij hun eventuele keuze voor het restauratievak.

 

Slot Schaesberg start met fundering voor herbouw poorttoren

Vijftig jaar na het instorten van de eeuwenoude poorttoren van slot Schaesberg is op 23 oktober 2019 gestart met de herbouw ervan. Vanzelfsprekend wordt begonnen met de fundering. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een innovatieve techniek, zodat zoveel mogelijk van de eeuwenoude fundering bewaard kan blijven. De eigenlijke opbouw van de toren vindt vanaf april van 2020 plaats.

Over de fundering zegt Aryan Klein, projectdirecteur Slot Schaesberg: “De oorspronkelijke fundering van de poorttoren bestaat uit 17e eeuws metselwerk en staat op een niet draagkrachtige leem- of kleilaag. Om de nog aanwezige historische funderingsresten zo goed mogelijk te bewaren en te ontlasten, is gekozen voor stalen buispalen waarover een funderingsbalk zal komen. Een bijzondere techniek binnen de monumentenzorg, die door de firma Kandt met de grootste zorgvuldigheid zal worden uitgevoerd”.

Slot Schaesberg: zoals het nu is en hoe het vroeger was.

Ervaringsplek voor erfgoed

Slot Schaesberg is een prachtige plek om te zien en te ervaren hoe restauratie in zijn werk gaat. Er worden onder meer traditioneel gebakken veldbrandstenen toegepast. De eerste tienduizend, speciaal voor dit doel gebakken, stenen zijn eerder al in ontvangst genomen door wethouder Lucassen van de gemeente Landgraaf. Verder wordt er veel natuursteen verwerkt. Daartoe zijn met een groeve nabij Luik in België  afspraken gemaakt over de levering van de benodigde natuursteen.

Het bijzondere is dat bezoekers vanaf het toeristische seizoen 2020 zelf kunnen ervaren hoe er in de 17e eeuw, met stenen van verschillende kwaliteiten uit veldovens en steengroeven, een muur werd opgetrokken.

Daarnaast wordt Slot Schaesberg dé praktijkplaats voor vakmanschapsopleidingen in de restauratiesector voor Zuid- en Midden-Limburg. Het wordt een kenniscentrum voor leren in de praktijk met daaromheen allerlei samenwerkingsverbanden.

ROP-Zuid hecht veel waarde aan het leren in de praktijk en onderhoudt daarom nauwe contacten met Slot Schaesberg. Het is niet alleen een belangrijke leer-werkplaats voor personen die zich willen bekwamen in de restauratiesector, het is tevens een belangrijke plek voor promotie van het vakgebied. In dat kader zal ROP-Zuid hier de komende jaren regionale cursussen en trainingen gaan organiseren.

 

ROP-Zuid aanwezig op de open dagen van Bouwschool Breda

Op 24 en 25 januari 2020 en 12 maart 2020 is ROP-Zuid op Open Dagen van de Bouwschool Breda. ROP staat voor een actieve benadering om jongeren te interesseren voor het restauratievakmanschap en vakmanschapsopleidingen. Laat het ons weten, als u ook activiteiten wilt organiseren voor promotie van de bouw- en restauratiesector. Wij zijn graag van de partij.

ROP-Zuid geeft op een andere manier voorlichting op VMBO

ROP-Zuid bezoekt (V)MBO scholen, of nodigt leerlingen uit om restauratieprojecten te bezoeken. De insteek is om jongeren te informeren over en te interesseren voor het restauratievakgebied. We willen overbrengen dat het volgen van een restauratieopleiding een goed toekomstperspectief biedt en dat de opleiding eigentijds is (innovatieve technieken), alsook dat het mooi en afwisselend werk is.

Op 12 december 2019 gaf ROP-Zuid voorlichting op het VMBO Beroepscollege Parkstad Limburg. Niet minder dan 58 leerlingen hebben hieraan – in twee sessies – deelgenomen. Na eerst een inleidend verhaal over monumenten en het belang ervan, werd vervolgens zelf aan de slag gegaan. Deze keer met als thema: metselverbanden. In groepjes van vijf werd er daarna met miniatuur steentjes gemetseld.

Op 24 en 25 januari 2020 en 12 maart 2020 is ROP-Zuid op Open Dagen van de Bouwschool Breda. ROP staat voor een actieve benadering om jongeren te interesseren voor het restauratievakmanschap en vakmanschapsopleidingen. Laat het ons weten, als u ook activiteiten wilt organiseren voor promotie van de bouw- en restauratiesector. Wij zijn graag van de partij.

 

 

Workshop in Roermond, 28 november 2019

Behangen en schildertechnieken: onbekend maakt onbemind

Op donderdag 28 november jl. vond in het Gilde College in Roermond de workshop “Behangen en schildertechnieken” plaats. Deze workshop werd bezocht door 22 leerlingen en 3 docenten van College Den Hulster in Venlo.

Kennismaken met restauratiewerk

De workshop werd georganiseerd om 3e jaars leerlingen van de afdeling Bouwen Wonen & Interieur kennis te laten maken met een aantal werkzaamheden in de restauratiesector. Deze leerlingen moeten namelijk binnenkort een keuze maken welke richting zij uit willen voor de vervolgopleidingen. Het Gilde College biedt onder andere de opleiding Schilder niveau 2 en Gezel Schilder niveau 3 aan. ROP-Zuid promoot restauratieopleidingen, vandaar dat deze workshop door ons werd georganiseerd. Onbekend maakt tenslotte onbemind… en dat geldt zeker voor de restauratiesector.

Leren in de praktijk

De (restauratie)schilderopleiding bestaat uit twee onderdelen: behang- en schildertechnieken. Na een korte uitleg hierover door een docent van het Gilde College gingen de leerlingen zelf aan het werk. Leren in de praktijk is immers de beste leerschool. Er werd door de leerlingen een plankje behangen, waarbij zij hun eigen fantasie mochten gebruiken. Het resulteerde in hele verrassende creaties.

Vervolgens hebben de leerlingen de andere kant van het plankje met betonlook-verf geschilderd. Hierna werd een omlijsting gemaakt, waarbij zij het ook zelf in verstek hebben moeten zagen.

Natuurlijk is dit allemaal nog niet erg spectaculair, maar om leerlingen te interesseren voor het restauratievakgebied – in dit geval restauratieschilderen – moeten zij zo vroeg mogelijk daarin worden meegenomen. Het is belangrijk dat jonge mensen in de gelegenheid worden gesteld om kennis te maken met diverse aspecten van het restauratiewerk. ROP-Zuid gaat de komende tijd hier nog meer werk van maken!

Soms gaat het ook om het toepassen van oude en nieuwe technieken. Ook daar is tijdens de workshop van 28 november jl. aandacht aan besteed. Een aantal leerlingen mocht een nieuwe spuitmachine (Tempspray), die met een verwarmde slang verf spuit, ter hand nemen. Dat sprak aan! Sandra van Trijffel van ROP-Zuid is graag bereid om ook voor de leerlingen van uw school informatie te verstrekken over restauratieopleidingen en/of een workshop te organiseren. Voor inlichtingen: sandra.van.trijffel@rop-nederland.nl

 

Open dag 5 februari Technicus Hout en Restauratie

Werk je graag met hout en wil je ontdekken of de nieuwe opleiding Technicus Hout en Restauratie iets voor jou is?

Kom naar de Open Dag in het Praktijkcentrum Restauratie en Ambacht. Proef de sfeer op deze unieke opleidingslocatie en maak kennis met studenten die reeds met deze opleiding zijn gestart. Zij vertellen graag over hun ervaringen.

Deze unieke opleiding richt zich op de volle breedte van hout. Zowel timmeren, restauratie, meubel maken als machinaal houtbewerken komen aan bod. Daarbij wordt ambacht gecombineerd met het gebruik van de modernste technieken, zoals een 5-assige CNC gestuurde freesmachine.

Tijdens de praktijkinstructie wordt veel gebruik gemaakt van historische bouwmaterialen uit ons eigen depot, zoals deuren, ramen, kerkbanken, interieur. Ook werk je aan uitdagende werkstukken en opdrachten zoals het maken van bijzondere kapconstructies, 5 assig CNC freeswerk tot aan het maken van een cockpit voor een prototype van een vliegtuig of een roeiboot.

Stichting RIBO en ROC van Twente maken graag nader kennis met jou.

Open Dag: woensdag 5 februari 2020 van 15.00 tot 21.00 uur.
Adres: Haarweg 3 in Hengelo (O). Tel. 06-55793787 info@ribo.nl